Kategori: Makaleler

17 Yaş En Fazla Kaç Kilo Olmalı? Felsefi Bir İnceleme Giriş: İnsan Bedeni Üzerine Düşünceler Bir zamanlar, yaşadığımız dünya, sadece fiziksel ihtiyaçlarımızı karşılamakla ilgili bir yerdi. Ancak bugün, bedensel ölçülerimiz, yalnızca sağlığımızı değil, kimliğimizi, toplumsal algımızı ve hatta özgürlüğümüzü yansıtan bir pencere haline gelmiş durumda. Bugün, 17 yaşındaki bir birey, bir bakıma “kaç kilo olmalı?” sorusunu bir yaşam biçimi, bir sosyal statü ve estetik değerler üzerinden şekillendiriyor. Bedenin sınırları, sadece fizyolojik değil, kültürel, toplumsal ve felsefi bir anlam kazanıyor. “17 yaş en fazla kaç kilo olmalı?” sorusu, basit bir sağlık sorusu olmanın ötesine geçer. Aynı zamanda bir etik ikilem, ontolojik…

İstanbul ve Çanakkale Boğazları: Jeolojik Oluşumdan Toplumsal Etkileşimlere Doğa, zamanın derinliklerinden gelip, bizlerin yaşam alanlarını şekillendiren en güçlü aktörlerden biridir. Birçok insan, İstanbul ve Çanakkale Boğazları gibi doğal oluşumların sadece coğrafi özellikler olduğunu düşünür; oysa bu su yollarının derinliklerinde, sadece jeolojik süreçler değil, insan topluluklarının şekillendirdiği tarihsel, kültürel ve toplumsal yapılar da bulunmaktadır. İstanbul ve Çanakkale Boğazları, bu anlamda sadece fiziksel sınırları belirlemekle kalmaz, aynı zamanda insanların bu doğal yapılarla kurdukları ilişkilerle de şekillenir. Peki, İstanbul ve Çanakkale Boğazları hangi jeolojik zamanda oluşmuştur? Bu sorunun cevabını derinlemesine incelemek, yalnızca doğanın evrimini değil, aynı zamanda bu bölgelere ait toplumsal yapıları, normları…

Dişte Ortodonti Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir Değerlendirme Ortodonti: Dişler Üzerinden Sosyal Mesajlar Ortodonti, dişlerin hizalanması ve çene problemlerinin düzeltilmesi için uygulanan tedavi yöntemidir. Diş telleri, ağız içindeki hizasızlıkları düzeltmeye yardımcı olurken, birçoğumuzun gözünde estetik kaygılarla ilişkilendirilir. Ancak, ortodonti sadece estetik bir mesele değil; toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletle doğrudan ilişkilidir. İstanbul sokaklarında her gün yaşadığımız olaylar, bu konuda düşündürmeye başlıyor. Gözlemlerime göre, ortodonti tedavisinin, bireylerin toplumsal rollerine, gelir seviyelerine ve hatta cinsiyetlerine nasıl farklı etkiler yarattığını görmek oldukça çarpıcı. Toplumsal Cinsiyet ve Ortodonti: Bir Kadın Olmanın Estetik Yükü Kadınlar, fiziksel görünümleri üzerinden çok fazla…

Geçmişi Anlamanın Bugünü Şekillendirmedeki Rolü Dil, yalnızca iletişimin aracı değil; toplumsal kimliğin, düşünsel evrimin ve kültürel hafızanın da taşıyıcısıdır. Bu bağlamda, “özgün zit” ifadesi, günümüz Türkçesinde nadiren kullanılan, kökeni ve anlamı üzerine tarihsel bir inceleme gerektiren bir terimdir. Kelimenin kökenini ve kullanımını izlemek, hem dilin evrimini hem de toplumların değerler ve normlar üzerinden kendini ifade etme biçimini anlamak için bir mercek sunar. 1. “Özgün Zit”in Etimolojik ve Tarihsel Kökenleri “Özgün” kelimesi, Osmanlı Türkçesi ve modern Türkçede “kendine ait, orijinal, kopya olmayan” anlamını taşır. Dilbilimci Ahmet Buran, 1920’lerde yapılan Osmanlıca-Türkçe sözlük çalışmalarına atıfta bulunarak, özgün kelimesinin kökeninin Farsça ve Arapça kaynaklı…

Çalma Elin Kapısını Çalarlar Kapını: Etik, Epistemoloji ve Ontolojik Bir İnceleme Bir sabah, hayatın küçük adaletinin ve büyük adaletsizliklerinin her gün akıp gittiği dünyada, sıradan bir atasözünün anlamı üzerine düşündüm: “Çalma elin kapısını, çalarlar kapını.” Bu deyim, hemen herkesin kulağında bir yankı bırakacak kadar bilindik bir öğüttür. Ancak, bu basit gibi görünen ifade, insan doğası, toplumun adaleti, bireyin hakları ve başkalarının bu haklara müdahalesi gibi pek çok derin soruyu içeriyor. Belki de her insan, yaşadığı toplumsal yapıyı anlamak adına, bu atasözünü kendi hayatıyla özdeşleştirir. Peki, gerçekten de çalmadığınız bir kapı size çalındığında, etik ve ontolojik olarak hangi sorumluluklara sahipsiniz? Bilgi…

Lift Sistemi Nedir? Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Analiz Güç, toplumların işleyişinde belirleyici bir rol oynar. Ancak güç ilişkilerinin ne şekilde yapılandığı, kurumlar tarafından nasıl meşrulaştırıldığı ve bireylerin bu yapıdaki yerini nasıl algıladıkları, toplumsal düzenin nasıl şekillendiğini belirler. Peki ya lift sistemi? Bu kavram, toplumsal hareketliliği, iktidar yapıları ve yurttaşların bu sistemdeki rollerini ele alırken, bir toplumu ne kadar adil, katılımcı ve demokratik kılabileceğini sorgular. Lift sistemi, toplumsal statü ve fırsat eşitliği bağlamında, bazen insanların yukarıya doğru çıkışlarını sağlayan bir araç, bazen de onları belli bir düzeye hapseden bir engel olarak karşımıza çıkar. Peki, biz bu “yukarıya çıkma”…

Lavanta Yağı Şampuana Ne Kadar Katılır? Pedagojik Bir Bakış Öğrenme, hayat boyu süren bir süreçtir. Bir çocuk okulda bir şey öğrendiğinde, bir yetişkin yeni bir beceri geliştirdiğinde ya da bir kişi bir konuyu derinlemesine incelediğinde, hepsi birer küçük keşif yolculuğunun parçasıdır. Öğrenmek, sadece bilgi edinme değil, aynı zamanda dünyayı farklı bir gözle görme, zihinsel ve duygusal bir dönüşüm geçirme sürecidir. Bu dönüşüm, tıpkı bir lavanta yağının şampuana eklenmesi gibi, hem doğrudan hem de dolaylı yoldan etkiler yaratabilir. Biraz abartılı bir örnek gibi görünse de, öğrenmenin ve gelişmenin gücü, tıpkı şampuana lavanta yağı eklemek gibi, yaşamımıza taze bir dokunuş bırakır. Lavanta…

Kolonyanın Formülü: Ekonomik Perspektiften Bir Değerlendirme Giriş: Kaynaklar ve Seçimler Hayat, seçimlerle doludur. Ve her seçim, bir başka seçeneği geride bırakmamıza yol açar. Ekonomik açıdan bu durum, kıtlık ve fırsat maliyeti kavramlarıyla tanımlanır. Kaynaklar sınırlıdır ve bu nedenle insanların, toplumların ve hükümetlerin karar verirken her zaman bir maliyetle karşı karşıya olduklarını unutmamalıyız. Kolonya gibi bir ürün dahi, basit bir tüketim maddesi olarak algılansa da, ekonomik bir bakış açısıyla düşündüğümüzde daha karmaşık ve derinlemesine analiz edilebilecek bir unsurdur. Peki, kolonyanın formülü nedir? Bu soruyu sadece kimyasal bileşenler üzerinden değil, ekonomik bir perspektiften, piyasa dinamikleri, bireysel karar mekanizmaları, toplumsal refah ve kamu…

En Kaliteli İmplant Markası Hangisi? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Bir şeyin “en iyi” olarak nitelendirilebilmesi, çoğu zaman kişisel algılara, bireysel ihtiyaçlara ve toplumsal normlara dayanır. İnsanlar seçimlerini yaparken, genellikle bilinçli düşüncelerden çok, duygusal, sosyal ve bilişsel süreçlerin etkisi altındadırlar. Bir implant markası seçerken de durum farklı değildir. Sağlık, estetik ve güvenlik gibi unsurlar önemli olsa da, bireylerin tercihlerinde psikolojik faktörler büyük rol oynar. Peki, bir insanın hangi implant markasını seçeceği tamamen mantıklı bir karar mıdır? Yoksa duygusal zekâ, toplumsal etkileşimler ve bilişsel önyargılar bu kararı ne şekilde etkiler? Bu yazıda, bir implant markasının kalitesini değerlendiren insanların psikolojik süreçlerine odaklanacak; bilişsel,…

“16.00’da mı de mi?” — Kaynak Kıtlığı, Seçimler ve Ekonomik Gerçeklik Bir insan düşünün… Saat 16.00’da bir tercih yapacak: bir fincan kahve mi, yoksa eve dönüp ailesiyle daha fazla zaman mı? Bu soru ilk bakışta basit olabilir, ama aslında içimizde sürekli dönen daha büyük bir sorunun yansımasıdır: hangi fırsatı seçmeli, hangisinden vazgeçmeli? Kaynaklar kıt; zaman, para, enerji sınırlı… Ve biz her gün, bazen farkında olmadan, “16.00’da mı de mi?” kararlarını veririz. Bu soru, ekonomi açısından bakıldığında, fırsat maliyeti ile ilgili temel bir meseleyi temsil eder: Seçilenin bedeli sadece harcanan para değil, vazgeçilen alternatifin değeridir. ([Encyclopedia Britannica][1]) Bu yazı, o sıradan görünen…